Met een voorstel van resolutie wil de meerderheid in het Vlaams parlement een aanzet geven voor een sociaal rechtvaardige, praktisch haalbare en milieudoeltreffende riolering en zuivering van ons afvalwater. Daarbij moet werk gemaakt worden van de afkoppeling, berging en infiltratie van hemelwater, een duidelijker afbakening van verantwoordelijkheden tussen gewest, gemeente en burger en een duidelijke handhaving. Een meer doelgerichte ondersteuning vanuit het Gewest (dat ook 25% van de investeringslasten van de gemeenten overneemt) en het overnemen van de verantwoordelijkheid voor de bouw van individuele afvalwaterbehandelingsinstallaties (IBA’s) door de drinkwatermaatschappijen moet de gigantische uitdaging voor gemeenten en burgers haalbaar en betaalbaar maken.

Verantwoordelijkheden Gewest-Aquafin

Bart Martens (sp.a)vraagt samen met de andere indieners van de resolutie van de Vlaamse regering een duidelijke afbakening van de verantwoordelijkheden, waarbij het Gewest via het vastleggen van de scheidingslijn tussen gemeentelijke rioleringen en gewestelijke zuiveringsinfrastructuur, bijkomende investeringslasten draagt. Aquafin neemt daardoor zo’n 25% van het investeringsvolume van de gemeenten over. De indieners vragen wel een duidelijke scheiding tussen de decretale opdrachten van Aquafin (de uitbouw van de bovengemeentelijke infrastructuur) en de commerciële activiteiten op vlak van riolering. Kruissubsidiëring en rechter en partij situaties (Aquafin die nu mee jureert over het toekennen van gewestelijke Rio-subsidies voor eigen rioleringsprojecten) moeten de wereld uit.

Verantwoordelijkheden gemeenten

Op basis van de ervaring opgedaan met de uitvoeringsplannen in 12 pilootgemeenten, vragen de indieners om te komen tot gebiedsdekkende (inter)gemeentelijke uitvoeringsplannen waarin de noodzakelijke maatregelen op vlak van riolering, afkoppeling, berging en infiltratie van hemelwater en de realisatie van IBA’s worden opgenomen en geprioriteerd. De gewestelijke Rio-subsidies zouden op deze uitvoeringsplannen moeten worden afgestemd zodat die projecten die het meest resultaat opleveren, eerst aan bod komen. De gedetailleerde uitvoeringsplannen moeten Vlaanderen in staat stellen om invulling te geven aan de “ecologische goede kwaliteit” die we in uitvoering van de Europese kaderrichtlijn water, in al onze waterlopen moeten realiseren. De indieners vragen om de investeringsopgave die blijkt uit de uitvoeringsplannen te toetsen aan het technisch en fysisch haalbaar potentieel en het marktpotentieel, en op basis van deze toetsing eventueel een gemotiveerd verzoek tot toepassing van de in de kaderrichtlijn voorziene uitzonderingstermijnen bij de Europese Commissie in te dienen.

Verantwoordelijkheid burgers

Volgens de huidige regelgeving worden burgers die buiten het rioleringsgebied vallen (zoals vastgelegd in de zoneringsplannen) verplicht om een individuele afvalwaterbehandelingsinstallatie te plaatsen. Dat betekent niet alleen een immense factuur (ca. 5500 €), het geeft bovendien geen garanties op een goed onderhoud en exploitatie. De indieners pleiten ervoor om de plaatsing en exploitatie van IBA’s te incorporeren in de saneringsplicht van de drinkwatermaatschappijen en de IBAplichtigen daarvoor een zelfde saneringsbijdrage op de drinkwaterfactuur te vragen dan de deze betaald door de rioollozers. Op die manier worden alle burgers gelijk berecht, worden de kosten voor IBA’s gesolidariseerd en kunnen door de collectieve aankoop en onderhoud, beter werkende installaties aan lagere kosten geïnstalleerd worden.

Maximale afkoppeling en hergebruik

Waar technisch mogelijk moet de maximale afkoppeling, berging, hergebruik en infiltratie van hemelwater gestimuleerd worden door: · terzake openbare dienstverplichtingen op te leggen aan de drinkwatermaatschappijen (o.a. waterbesparingsnorm en –premies naar analogie met netbeheerders in energiesector) · de invoering van een eventuele regulerende en vermijdbare heffing op niet van de riool afgekoppelde verharde oppervlakten · een handhaving van de afkoppelingsplicht · de aanpassing van de gewestelijke stedenbouwkundige verordening.

Duidelijk handhaving

Een duidelijke handhaving moet ervoor zorgen dat gemeenten, drinkwatermaatschappijen en burgers hun verantwoordelijkheden nakomen. De indieners willen daarom: · dat het Gewest ambtshalve in de plaats kan treden van een gemeente als die na aanmaning manifest in gebreke blijft bij de realisatie van de uitvoeringsplannen · een controle en sanctioneringssysteem op de uitvoering van de aansluiting op de riolering en afkoppeling van hemelwater · de installatie van een toezichthouder op de drinkwatermaatschappijen en benchmarking van de uitgevoerde investeringen.