Opiniestuk verschenen in De Morgen van 17 december 2008
Minister voor Ondernemen en Vereenvoudigen Vincent Van Quickenborne (Open Vld) noemde zichzelf 'tevreden' met de oproep van de Europese Commissie om werk te maken van meer concurrentie op de Belgische energiemarkt. Sp.a'er John Crombez vindt die uitspraak hemeltergend.
Meneer de minister Van Quickenborne: stop er mee om gezinnen en bedrijven uit te lachen. Het feit dat u als bevoegde minister maanden hebt geweigerd in te grijpen in de gas- en electriciteitsprijzen, heeft ons land in slechte vorm aan het begin van de recessie gebracht en de loonsonderhandelingen laten verlopen onder een slecht gesternte. U moest zich schamen, als u stelt dat u blij bent met het rapport van het Internationaal Muntfonds (IMF) dat stelt dat er meer concurrentie moet komen op onze energiemarkt. Daar bestaat al lang consensus over, en meer dan een losse flodder hebt u niet gelost daarover, zonder enig draagvlak voor die flodder binnen de meerderheid. Het gevolg is dat gezinnen én bedrijven met een onredelijke energiefactuur kampen, en de loonkosten meer dan nodig gestegen zijn. Zoveel nonbeleid, met zo'n zware gevolgen voor het land zou bij een normaal mens tot bescheidenheid moeten leiden, en hem of haar laten nadenken hoe dit kan worden goedgemaakt. Met het relanceplan is er alvast weer een kans voorbijgegaan.
Even samenvatten. Een jaar na de verkiezingen had België de hoogste stijging van energieprijzen in Europa, maar liefst 30%. Het begon 5 dagen na de verkiezingen, toen Electrabel blijkbaar zijn kans schoon zag, en de gasprijzen met 20% verhoogde. Daarop volgden verschillende debatten in het parlement, en werden voorstellen van aanpak op tafel gelegd. Al deze voorstellen zijn weggestemd met het argument van de liberale partijen dat de markt zichzelf zou corrigeren. Niet dus. Op een moment dat alle gezinnen en alle bedrijven last hebben van uw ideologie, zou u ze toch even aan de kant moeten laten. Alle bedrijven, op één na. Electrabel-Suez heeft in de loop van dit jaar toch maar even een recordwinst kunnen noteren. Een paar maanden later schrijft de CREG, de regulator van de gas- en elektriciteitsmarkt, dat de prijsstijgingen niet kunnen worden verklaard, en ze stelt tegelijk een pakket van maatregelen voor om de stijging in te perken. Dan denk je, nu heeft de regering een onderbouwd argumentarium en zelfs een excuus, dus nu komt het. Weer niet dus. Ze deden niets en daarmee was het kwaad geschied, energieprijsstijgingen vele keren hoger dan in de buurlanden, als hoofdoorzaak van de inflatiedrift (ook daar de op één na hoogste in Europa), en een paar indexsprongen. Analyses van de Nationale Bank, KBC en zelfs het VBO gaven aan dat de prijsstijgingen voor het minst verdienende deel van de bevolking niet werden gecompenseerd door de indexaanpassing, en dus een deel van de bevolking koopkrachtverlies leed.
En dan beginnen we in oktober aan de recessie, die heel snel en hevig is, op een moment dat een pak gezinnen koopkrachtverlies lijden, de bedrijven op kosten zijn gejaagd door de energiefactuur én de daaropvolgende loonkoststijging. En dat schrijft het IMF. Het IMF vraagt om iets te doen aan de koopkracht, het IMF zegt dat het relanceplan niet voldoet aan elk van de belangrijke criteria, namelijk snel impact genereren, tijdelijke en gerichte maatregelen nemen. En inderdaad, het IMF zegt ook dat de concurrentie omhoog moet in onze energiesector. Akkoord. Maar het IMF geeft ook al aan dat het over maatregelen gaat die een impact zullen hebben als de recessie zal voorbij zijn.
De Europese Commissie stelt in een rapport, meneer de minister, dat ook in de tweede jaarhelft van dit jaar de inflatie in België 1,5% hoger ligt dan in de rest van de Eurozone, en dat die voor 80% verklaard wordt door de hogere energieprijzen in ons land. Het gaat gewoon vrolijk door. En uw reactie lijkt op die van de premier, we gaan iets doen aan de concurrentie, na 2011 mogen de mensen beterschap verwachten. Beschamend.
Op een moment dat alle gezinnen en alle bedrijven last hebben van uw ideologie, zou u, minister Van Quickenborne, ze toch even aan de kant moeten laten. Alle bedrijven, op één na: Electrabel-Suez
